Nieuws

Het (f)luisterterras.

Onlangs was Fons Jaake bij de broeders te gast. Fons is al lang verbonden met de abdij en heeft zich een leven lang als een monnik toegewijd aan de Schrift. Als hij bij ons in de eucharistie voorgaat heeft hij altijd een mooie korte overdenking over de lezingen van de dag, zo ook dit keer. Fons deelde zijn gedachten over het evangelie van Marcus (u vindt de tekst onderaan), over luisteren als ontmoeten en het terras van de Benedictushof waar ge(f)luisterd kan worden. Uiteraard konden wij jullie allemaal deze woorden niet onthouden en delen we zijn overdenking:

 

Het (f)luisterterras.

Broeders en zusters in dit zogenaamde B jaar lezen we uit het evangelie van Markus en vandaag komt er een opmerkelijke tekst aan de orde hiervoor hebben we gehoord over een twistgesprek van Jezus met de sadduceeën, en nou denkt u “nu komt er een twistgesprek met de farizeeën”, maar niets is minder waar.  Er komt inderdaad een farizeeër op Jezus toe maar die zegt tegen hem “Jezus U hebt de sadduceeën van een goed antwoord gediend, ik stem daar helemaal mee in”. En dan begint Hij geen twistgesprek met Jezus maar stelt hem een vraag: “Wat is het grootste gebod in de heilige schrift?”.  Opmerkelijk is ook dat ze elkaar bij wijze van spreken de hand reiken, ze omhelzen elkaar want ze worden het eens over het eerste gebod en over het tweede gebod dat even belangrijk is.

Dat eerste gebod begint met “Luister, Israël!” (“Schema, Israël!”). Is dat niet opmerkelijk of is het alleen maar een inleiding, een conditio sine qua non (voorwaarde), voor het eerste en het tweede gebod? De rabbijnen en oude kerkelijke uitleggers hebben ons altijd voorgehouden dat het eerste en het tweede gebod beginnen met “luister Israel”.  En pas als we geluisterd hebben dan krijgen we inzicht in deze geboden, God de Heer is de enige God  en heb je naasten lief als jezelf.

Ik zat gisterenmiddag in de tuin de zon op mijn bol en ik keek naar de blauwe hemel en de wolken en zag de tekst die daar op die muur stond: “zoals water het element is waar vissen zich thuis voelen, zo is de stilte het element van de monnik”. Stilte is dat niet waar ook in de regel van Benedictus heel exact uitdrukking aan wordt gegeven? Twee dingen zegt vader Benedictus.  Silentium, dat wil zeggen stilte om ons heen. En Tacitus, stilzwijgendheid, stilte in onszelf. En dan gaat de tekst op de muur verder; “Dan kan het onvermoede woord krijgen”.

Als het eerste en het tweede gebod beginnen met “Hoor, Israël!”, dan verondersteld dat als vanzelfsprekend dat wij stil zijn. Dan kan er gebeuren dat God tot ons gaat spreken.  Op die bank die daar stond in die tuin staat er Fluister banken, Fluister tafels. En dat veronderstelt dat wij als mensen die daar zitten heel stilletjes met elkaar fluisteren. Maar ik denk dat dat eigenlijk niet de bedoeling is. Wij worden geacht stil te zijn te luisteren zodat God ons vanuit de stilte kan toefluisteren. Wat is dat een mooie woordspeling in het Nederlands wij luisteren en god kan in de stilte tot ons fluisteren Zo wordt het Shema Israël! , Luister Israël tot een diepe zinnigheid die van ons gevraagd wordt. Het lawaai houden we buiten ons. Maar we maken ook het lawaai in onszelf stil zodat God tot ons kan spreken en dan wordt die tekst die daar aan de gevel staat inderdaad waarheid, dan krijgen onvermoede dingen krijgen het woord.  En ik wil eindigen met die mooie tekst van Guido Gazelle.

Als de ziele luistert
spreekt het al een taal dat leeft,
’t zachte gefluister
ook een taal en teken heeft
blaren van de bomen
kouten met malkaar gezwind,
baren in de stromen
klappen luide en welgezind,
wind en wee en wolken,
wegen van Gods heilige voet,
talen ende vertolken
’t diep gedoken Woord zo zoet…
als de ziele luistert!

 

Als de ziel luistert krijgt het een taal!  Is dat niet wondermooi, de stilte in ons hart geeft ruimte voor het fluisteren van God.  Luister Israël!

 

06-06-24, Fons Jaake

 

 

Marcus 12: 28 – 34

Nu trad een Schriftgeleerde op Hem toe, die naar hun woordenwisseling geluisterd had en, begrijpende dat Hij hun een raak antwoord had gegeven, legde hij Hem de vraag voor: “Wat is het allereerste gebod?” Jezus antwoordde: “Het eerste is: Hoor, Israël! De Heer onze God is de enige Heer.  Gij zult de Heer uw God beminnen met geheel uw hart, geheel uw ziel, geheel uw verstand en geheel uw kracht. Het tweede is dit: Gij zult uw naaste beminnen als uzelf. Er is geen ander gebod voornamer dan deze twee.”  Toen zei de Schriftgeleerde tot Hem: “Juist, Meester, terecht hebt Ge gezegd: Hij is de enige en er bestaat geen andere buiten Hem; en Hem beminnen met heel zijn hart, heel zijn verstand en heel zijn kracht en de naaste beminnen als zichzelf gaat boven alle brand- en slachtoffers.”  Omdat Jezus zag dat hij wijs gesproken had, zei Hij hem: “Gij staat niet ver af van het Koninkrijk Gods.” En niemand durfde Hem nog een vraag te stellen.

Nieuws uit de boekwinkel

Nieuws uit de boekwinkel juli 2024

 

Een heel bijzonder boek is Pennekinderen van Anne Frank, prachtig en met zorg uitgegeven!

 € 39.99

Anne Frank is vooral bekend geworden door het dagboek dat zij bijhield in het Achterhuis. Wat veel mensen niet weten, is dat Anne ook korte verhalen schreef. ‘M’n pennekinderen’ noemt ze die in haar dagboek. De verhalen variëren van gebeurtenissen in het Achterhuis tot sprookjes over feeën en kabouters en herinneringen aan haar schooltijd. Anne begint zelfs aan een roman, waarin ze het levensverhaal van haar vader verwerkt. Anne vond het jammer dat ze niet kon tekenen. Die taak hebben meer dan veertig topillustratoren uit de hele wereld op zich genomen. Bovendien gunnen ze ons een kijkje in hun belevingswereld en laten ons daarmee zien dat met creativiteit en inspiratie tegenslagen en obstakels kunnen worden overwonnen. Net als Anne, blijven zij geloven in een betere en vreedzame wereld. Deze unieke uitgave is een eerbetoon aan de talentvolle schrijfster Anne Frank.

 

Twee titels die gelijktijdig uitgekomen zijn en ook allebei zeer de moeite waard zijn:

Vanuit haar jarenlang leven met en bestuderen van de teksten van Dag Hammarskjöld, belicht Zuster Beatrijs Corveleyn in samenwerking met theoloog Kees G. Zwart een aantal belangrijke spirituele thema’s die Hammarskjölds denken en leven karakteriseren. Deze thema’s zijn vandaag de dag nog steeds actueel: vrede, leiderschap, natuur, mystiek, roeping, zinvol leven …. Hammarskjölds geschriften, vooral zijn beroemde Merkstenen, zijn hierbij hun leidraad.

€ 29,99

Henri Nouwen is al meer dan een kwart eeuw geleden overleden, maar zijn erfenis is nog steeds actueel, zo actueel dat er zelfs een nieuw boek van zijn hand verschijnt. Want in de laatste jaren van zijn leven, dat eindigde in 1996, was deze Nederlandse priester gefascineerd door de trapezeartiesten in het circus. Hij volgde hen in verschillende landen en bleef naar hen kijken. Hij schreef er hele dagboekteksten over vol. Die worden nu postuum gepubliceerd onder de titel De vlieger en de vanger. En zijn boodschap is troostend en bevrijdend: als je vliegt in het circus is dat alleen maar mogelijk omdat je gevangen wordt, als je vliegt in het leven en dreigt te vallen word je gevangen door de barmhartigheid van God. Henri Nouwen behoort tot de meest gelezen spirituele schrijvers, met wereldwijd miljoenen lezers. Hij is geliefd vanwege de manier waarop hij woorden geeft aan een authentiek geloof.

 

€ 22.99

 

Michiel Oosschot heeft en boek  gelezen.

De levenswijsheid van Roek Lips

Roek Lips was netmanager bij de NPO, is nu journalist, schrijver en motivator. Na het overlijden van zijn zoon Job heeft hij eerst met de dood van zijn kind leren leven. Moest hij opnieuw plezier vinden in dat leven. Vervolgens kwam hij tot de conclusie dat zijn werk niet meer zijn bestemming was. Hij is ernaar gaan streven meer zichzelf te worden, minder doen alsof, ervoor zorgen dat er overeenstemming bestaat in denken, voelen en handelen. In een interview in Trouw formuleert hij dat als hard werken.

‘Wie kies je om te zijn’ en ‘De wereld dat ben jij’

Een paar jaar geleden vindt hij zichzelf in zijn online platform Nieuwe Leiders (www.nieuweleiders.nl). Hij vraagt zich af hoe we onze weg vinden in een wereld die in crisis en verwarring is? Hoe gaan we om met de toegenomen onzekerheid? Waar vinden we moed en vertrouwen om verder te gaan en hoe blijven we op koers?

Op zoek naar inzichten en houvast sprak hij met vele, wetenschappers, kunstenaars, denkers en anderen – allen met een bijzondere levenservaring. Van alle interviews krijgen zo’n negentig een plaats in de bundels ‘Wie kies je om te zijn’ (2021) en ‘De wereld dat ben jij’ (2023). Een belangrijk houvast lijkt te zijn dat ondanks alles wat op je pad komt, er altijd een moment is waarop je een keuze kunt maken.

Ik noem – willekeurig – enkele namen van de geïnterviewden: Joke Hermsen, Marli Huijer, Reinbert de Leeuw, zuster Inge Ebbeskotte (provinciaal overste franciscanessen), Wiebe Draijer, Marjolein Moorman en Paul van Geest. Niet willekeurig noem ik ook ‘onze’ abt Thijs Ketelaars. Trefwoorden van de abt, die Vrienden van de Abdij bekend zullen voorkomen zijn: stilte, tijd en ruimte, luisteren, overgave, je laten raken, aandacht en het leven samen leven.

‘Dit kan ook een goede tijd zijn’

Het drukbezette leven van Lips komt begin 2023 in één klap tot stilstand als hij een onverwachte diagnose krijgt: acute myeloïde leukemie. Hij heeft een stamceltransplantatie nodig. Zijn bewegingswereld is tot de kleinst mogelijke schaal teruggebracht. Alle gesprekken die Lips eerder voerde over de vraag wat er werkelijk toe doet krijgen nu een nieuwe betekenis. Ook nu – ondanks alle ellende – dient zich uiteindelijk inspiratie aan. En wordt de weg naar herstel gevonden.

Afgelopen juni verscheen Lips’ laatste bundel: ‘Dit kan ook een goede tijd zijn’. Een boek over zijn eigen leven in een tijd waarin niets meer zeker is. Zijn levenswijsheid biedt in donkere tijden energie, hoop en troost. Veelvuldig verwijst hij naar zijn correspondentie met abt Thijs Ketelaars, hopende dat de heilzame stilte haar werk kan doen. Ook lectio divina helpt Lips hierbij. Hij doet dit aan de hand van de bundel ‘De monastieke tuin’,  samengesteld door de Laura van Abt Poimên (uitgave van Lannoo) die de abt hem heeft gestuurd.

Lips heeft met zijn ziekte zeer diep gebogen om uiteindelijk weer op te staan. Hoe dieper de buiging, hoe moeilijker het opstaan. Het is hem gelukt. En dat hij weer goed staat, kan ook blijken uit zijn goed gevulde agenda op zijn site (https://www.nieuweleiders.nl/agenda/). Roek Lips verdient een groot publiek.

Michiel Oosschot

23,99

23,99

Column

Column Renée Braams

 

THUISKOMEN BIJ DE PSALMEN 3

 

Allemansvriendjes zijn het niet bepaald, de psalmen. Wreed! Kinderachtig! Primitief! Zulke oordelen paradeerden in mijn hoofd, toen ik de moeilijkste van de psalmen voor het eerst hoorde, jaren geleden. Nu ik elke dag zes psalmen met de broeders mee mag bidden in de vigilie, bij dag en dauw, zijn die oordelen eigenlijk helemaal weg.

Natuurlijk zijn de psalmen waarin hartgrondig wordt geschreeuwd om wraak, wel heel menselijk. Je kunt je zo voorstellen hoe Jezus’ boodschap van vergeving en verzoening als een mokerslag is aangekomen. Want dat doet die nog steeds. ‘Als je gaat bidden, vergeef dan eerst degene tegen wie je wat hebt’, zegt Jezus, (Marcus 11:25) en Paulus onderwijst ‘laat de zon niet ondergaan over uw boosheid’ (brief aan de Efeziërs 4:26). Die woorden slaan een krater in het zelfvertrouwen van ieder die meent dat-ie het recht aan zijn kant heeft …

 

Schokken de haatpsalmen ons in de kerk dan zo, omdat ze zo expliciet zijn? ‘Laat zijn kinderen vaderloos worden, tot weduwe worden zijn vrouw. Laat ze zwerven, zijn kinderen, als bedelaars, moeten schooien van honger en dorst’, zo verwenst de zanger van psalm 109 zijn vijand die leugens over hem rondstrooit.

Wat moet je daarmee? Ik moet denken aan wat ik heb geleerd toen ik als dertiger op zoek was naar een levensgezel: dat de warmste, grappigste, royaalste mannen óók vaak degenen zijn met donkere buien, messcherpe kritiek en tergend gemopper. Zo beleef ik ook de wraakzucht van de psalmist: wie zo vrijuit en bevrijdend zijn verlatenheid, zijn verdriet en zijn verlangen uitspreekt, mag ook zijn haat en zijn wrok laten zien. ‘Ik ben zo ellendig, zo arm, zo diep gewond in mijn hart’, klinkt het in dezelfde psalm 109, ‘mijn lijf is verschrompeld, verdord.’ Wie dat durft te zeggen, vergeef ik alles.

 

Soms maakt de psalmist het wel heel bont, maar ook dan wil ik empathisch naar hem luisteren. Psalm 58 is een stevige. ‘Breek zulken dan, o God, de tanden uit de kaak, ram Gij dit leeuwenbroed de scheurtanden, o Heer.’ Als ik in mezelf zoek naar zulke gedachten, besef ik dat het dan gaat over rechtvaardigheid: dat ik hoop dat mensen tegen wie ik wrok koester, omdat het ze altijd voor de wind gaat, hoe ze ook in hun pralende zelftevredenheid anderen omver lopen zonder te zien wat ze doen … tja, dat ik erop reken dat die hun verdiende loon krijgen, dat ziekte en pech hen en hun kinderen ook eens zal treffen.

God deelt zijn genade niet rechtvaardig uit, weet ik, maar ik weet ook dat die gedachte hoogmoedig is. Wat kan ik dan veel leren van de psalmist, die aan het eind van zijn lied altijd weer zijn vertrouwen uitspreekt: ‘Ja, wie trouw houdt is rijk. Ja, God bestaat – en Hij beslecht op aarde het pleit.’ Dat is die bruut van psalm 58.

Renée Braams

 

Voorwoord Abt

Op weg naar Pinksteren,

Deze week aten we spinazie uit de abdijkas. Altijd weer een wonder dat het groeit en dat onze Palestijnse vrijwilliger Salem dan opeens een krat vol heeft geoogst en in de keuken neerzet. Onze dankbaarheid werd evenwel beproefd toen we attent werden gemaakt op een documentaire over de wereldwijde voedselindustrie. Wij zijn in onze tijd, zo lijkt het, heel gevoelig voor misdaden en misstappen die door onze voorouders zijn begaan. Dan vallen er woorden als kolonisatie en slavenhandel. Het is goed dat we zien wat er fout is gedaan in het verleden, maar zet het ons er ook toe aan te kijken naar het heden? Doen wij het beter of lopen wij misschien hetzelfde pad? Kijken wij wel voldoende in de spiegel of blijft het bij het wijzen met de vinger naar de ander? We zagen in de documentaire hoe mensen voor heel weinig geld onze boontjes kweken. Hoe de afgekeurde bonen werden vernietigd, meenemen mag niet en thuis lijden ze honger.

Ooit werden er slaven de wereld over gesleept als goedkope arbeidskracht . Vorige eeuw werden er uit het Middellands zeegebied arbeidskrachten gehaald naar ons land want wij wilden het zware of vuile werk niet zelf meer doen. En nu kun je in officiële en minder officiële stukken lezen, bijvoorbeeld partijprogramma’s, dat we het minder betaalde werk naar Afrika of elders moeten brengen, want we willen de werklui ditmaal niet meer in eigen land hebben. Wie hierbij het woord christelijke cultuur verdedigen in de mond neemt, dient op spoedcursus evangelie te gaan of hij nu uit de linkse of rechtse hoek komt. Is de les nog steeds niet geleerd en zijn de oogkleppen nog niet afgelegd? Bij het almaar voortdurende overleg over de vorming van een nieuwe regering lijkt de ander het grootste struikelblok te zijn. Er wordt gesproken over onszelf verdedigen. Maar als er al iets te verdedigen valt, dan is het de waardigheid en de gelijkwaardigheid van elk mens. Wie het woord christelijke traditie in de mond neemt, dient te beginnen met de eerste bladzijde van het bijbels abc en daar staat te lezen dat wij allen, niemand uitgezonderd geschapen zijn naar Gods beeld en gelijkenis. Op Gods aarde zijn dan ook geen grenzen en zijn wij allen geroepen samen te leven en samen te delen.

Volgende week vieren wij het Pinksterfeest, waar mensen van allerlei taal en traditie elkaar opnieuw leerden verstaan en op een nieuwe wijze met elkaar leerden omgaan, alles delend met elkaar, bewogen en bevlogen door de Geest van de opgestane Heer. Nieuwe Adam, nieuwe Eva, een huis voor iedereen. Dat visioen is een Pinksternoveen waard!

Salem!, PAX!

Abt Thijs Ketelaars.

Bezinningsaanbod najaar 2024

Graag presenteren we ons bezinningsaanbod voor het najaar van 2024. Natuurlijk is er weer een icoonschilderweek in oktober waar u in een paar dagen een prachtige icoon leert schilderen. Als afsluiting worden alle geschilderde iconen ingewijd tijdens een sfeervolle vesperdienst.
De inmiddels befaamde stilteretraite, waarin u als het ware aan de hand wordt meegenomen in het abdijleven wordt in november georganiseerd.  Tijdens deze retraite maakt u kennis met de abdij, de heilzame werking van het ritme van de getijden en de benedictijnse spiritualiteit.
Wilt u zich laten verrassen door een ontmoeting , bijvoorbeeld in spirituele, Bijbelse én/of persoonlijke zin dan is de vierdaagse retraite “Ontmoeting’ een mooie gelegenheid. Deze creatieve retraite staat onder leiding van José Sueters en broeder Johannes.

In oktober start ook een leesgroep samen met Janneke Krijger en we verdiepen ons in het boek Genesis van Jonathan Sacks onder het motto: “Als je samen kijkt zie je dingen die je in je eentje niet had kunnen ontdekken.” De cursus bestaat uit vijf dinsdagochtenden.

En uiteraard staan onze vast maandelijkse activiteiten zoals de Stiltewandeling, Meditatie in de abdijkerk, Rond de Abdijtafel en Zang op Zaterdag ook in het najaar op het programma.

Bezinningsaanbod

 

Expositie Abdij van Egmond in oorlogstijd ’40 – ‘45

Vanaf 10 april 2024 kunt u in het museum bij de winkel van de Abdij van Egmond de expositie bezoeken van dinsdag tot en met zaterdag van 11:00 uur tot 16:30 uur. Een informatieve en creatieve expositie over onze abdij in oorlogstijd 1940-1945. Het geeft een inkijk in de sfeer in en om het huis tijdens de Duitse bezetting. Wist u dat er een nep-landingsbaan  voor vliegtuigen was?

De monniken van de Abdij van Egmond hebben gedurende de Tweede Wereldoorlog roerende tijden beleefd. Een deel van hen is geëvacueerd, de Abdij (toen nog Priorij) zelf is tijdelijk gevorderd geweest door de Duitsers. De achterblijvende monniken hebben in Egmond-Binnen onderdak verleend aan Italianen en moesten uiteindelijk zelf ook vluchten. Vanuit aangrijpende verhalen uit het persoonlijke dagboek van een broeder wordt nu voor het eerst het verhaal uit de oorlogstijd verteld en met foto’s getoond. De meeste foto’s zijn gemaakt door Pater Nieuwenhuys.

Een van de fragmenten uit het oorlogsdagboek van de broeder:
“Na enige tijd begon men in het dorp te schieten, mensen schreeuwden en renden voorbij St. Jozef. Toen dit in hevigheid toenam besloot broeder Gerlach eens naar beneden te gaan en te vragen wat men van de toestand dacht. Beneden was alles weg en de deur op slot. Aan de voorkant stonden twee soldaten met het geweer in de aanslag maar met de ruggen naar ons huis. Broeder Gerlach stormde naar boven, greep zijn horloge en vulpen en verstopte de kroniek, ging door de achterdeur richting Doelen. Nu was hij daar in die vier jaar Egmond nog nooit geweest. Mensen stonden buiten en vroegen wat er in het dorp aan de hand was. Hij vroeg een damesfiets, doch kon op het einde van de Doelen niet verder door de tankval. Bij het laatste huisje riep men hem binnen. Het bleek de familie Tervoort te zijn. Nauwelijks zat hij daar of twee jongens van de familie Baart kwamen langs de ligusterheg geslopen en namen hem mee. In minder dan tijd was de tuniek uit en deze ging in een bietenmand met bieten erop. Bertus leende zijn pak en toen in de schuilkelder. De hond moest naar de zolder, want anders gaf deze de plaats van de schuilkelder aan.”

Veni Sancte Spiritus

Tussen Hemelvaart en Pinksteren zingen wij dagelijks in de eucharistieviering tussen de eerste lezing en het h. Evangelie de Latijnse sequentie Veni Sancte Spiritus. Als auteur worden verschillende namen voorgesteld, maar er is allerminst zekerheid. Het beste kunnen we de sequentie als anoniem beschouwen. Zij dateert uit de 13e eeuw en kreeg de erenaam “Gouden Sequentie” want zelfs te midden van de honderden sequenties die in die tijd in gebruik waren, viel deze compositie op. Zij geeft voortreffelijk de onontkoombaarheid weer van Hem die in de Schrift verschijnt onder mysterieuze gedaanten: vlammen, een duif, een wolk, enz. In dertig strakke verzen komt de Heilige Geest naar voren in zijn vermogen tegenstellingen te verzoenen, en leren we  Hem dichter bij te komen door middel van paradoxen en juxtaposities.

Vertalen is lastig, en poëzie vertalen is misschien dubbel moeilijk.  Jan-Willem Schulte Nordholt (1920-1995) was er een meester in en heeft veel kerkelijke poëzie heel mooi en getrouw vertaald. Omdat poëzie een gecondenseerde en krachtige combinatie is van betekenis en emotie (vaak door middel van veel woordspelingen), staan vertalers voor een keuze: vertalen met het oog op de letterlijke betekenis van de woorden en een deel van de emotionele impact verliezen, of vertalen met het oog op de emotionele impact en een deel van de betekenis verliezen.

In de tekst van de hymne is één schrijffout geslopen, doordat een middeleeuwse kopiist in plaats van lumine homine optekende:” sine tuo numine, nihil est in lumine, nihil est obnoxium”: «zonder uw geheime gloed is er in de mens geen goed, is de ziel niet rein van zin». Volgens kenners stond er oorspronkelijk: “sine tuo lumine, nihil est in homine” «zonder uw licht is er niets onbesmet». Dan zegt de tekst dat de mens alleen in het licht van de H. Geest goed beoordeeld kan worden. Wie niet goed gezind is, wie niet bezield is door de Geest van God, zal altijd iets hebben aan te merken.  Zoals ps. 36, 10 zegt: in lumine tuo videbus lumen: in uw licht zien wij licht.

Het Pinksterfeest schenkt ons de gave om de wereld te zien in Gods licht, en in dat licht mogen wij de wereld zien met de ogen van God, die zag dat zijn schepping goed was. Laten wij ervoor waken dat ons oog duister is, en laat ieder de balk halen uit zijn eigen oog.” Dan zal uw licht in de duisternis opgaan, uw nacht als de heldere middag zijn “.

Mogen wij wandelen in dit licht van Gods Geest!

br. Gerard Mathijsen osb

Bram Verheijen zingt de sequentie Veni Sancte Spiritus in de St.-Adelbertabdij: https://www.youtube.com/watch?v=ScwYAbaZ-JQ 

Nieuws uit de boekwinkel

In deze nieuwsbrief graag uw aandacht voor uitgeverij Octavo.  Octavo geeft o.a. vertalingen van Franse schrijvers uit over filosofie, politiek, cultuur en kunst. Op de website staat de volgende informatie:

Octavo is in 2008 opgericht door Solange de Boer en staat voor zorgvuldige vertalingen, die verschijnen in goed vormgegeven boeken. De basisserie van Octavo bestaat uit vertalingen van hedendaagse en klassieke teksten op het kruispunt van filosofie, politiek, cultuurkritiek en kunst. In de serie Kantelingen worden onze voorstelling van de aarde en de natuur en ons begrip van modernisering en vooruitgang ter discussie gesteld. In de serie Reflecties verschijnen teksten die hedendaagse ontwikkelingen of dominante denkbeelden in een ander licht stellen. De serie Tegenstellingen richt zich op teksten over actuele maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. En met de serie Unica geeft Octavo nu ook literaire non-fictie uit.

In de abdij boekwinkel is een klein aantal titels te verkrijgen die zeer de moeite waard zijn.

En er zijn weer veel nieuwe titels verschenen de afgelopen weken.  U kunt die bekijken op de lijst met nieuwe uitgaven van april. Drie titels die zeker te moeite waard zijn:

De monnik die van katten hield,
Corrado Debiasi, € 22,99

Alles gebeurt altijd op de juiste tijd en plaats,’ houdt men Kripala voor. Nu hij werkloos is geraakt en zijn relatie voorbij is, kan hij de betekenis daarvan niet echt zien. Hij ontvlucht zijn leven en vertrekt naar een leefgemeenschap, een ashram in India. Daar hoopt hij de balans te vinden die zijn leven is kwijtgeraakt. Een oude monnik stelt hem de vragen waar hij niet eerder bij stilstond en stuurt hem eropuit. Een vechtsportmeester, een schilder, een oude vrouw die de armen voedt, en de katten in de ashram… Allemaal geven ze Kripala een wijze les mee. Zo leert hij stap voor stap dat hij het geluk waarnaar hij op zoek al in zich heeft: hij moet het alleen leren herkennen…
De monnik die van katten hield van Corrado Debiasi is een inspirerende en ontroerende roman over het vinden van jezelf en het geloof in de liefde.

Het raadsel van de geest,
Bert Keizer, € 29,99

Na vele miljarden jaren waarin allerlei levensvormen ontstonden en weer verdwenen, gebeurde er iets onbegrijpelijks: er ontstond een diersoort die in staat was te reflecteren over zichzelf en de wereld om zich heen. Hoe is het mogelijk dat er uit levenloze stof iets is gegroeid dat kan voelen, proeven, ruiken, zien, horen, denken? Hoe heeft er geest kunnen voortkomen uit stof?

Het zijn vragen waarover filosofen van alle tijden – van Thales tot Descartes, van Plato tot Rorty – zich het hoofd hebben gebroken en waaraan een filosofisch specialisme is gewijd: de philosophy of mind. In de heldere en nuchtere, soms droogkomische stijl die we van hem kennen, geeft Bert Keizer zijn visie op het raadselachtige huwelijk tussen geest en lichaam: living apart together.

Het Vaticaan,
Rik Torfs, € 25,99

Voor een zesdelige tv-serie over het Vaticaan kreeg de eminente kerkjurist Rik Torfs de unieke kans om te spreken met de gezagdragers in het hart van het instituut Kerk: het Vaticaan. In zijn boek gaat hij dieper in op de structuren van het Vaticaan, zoals het statuut van de pausen en de Romeinse curie en de voortdurende spanning tussen de hooggestemde evangelische boodschap en de uitoefening van macht om haar te bewaken.

Daarna zoomt hij in op de ideeën, op (on)geloof en moraal en de spanning tussen de Vaticaanse positie en die van de lokale kerken, die ethisch vaak andere keuzes maken. Ook de rol van de vrouw en de gevolgen van de schandalen rond seksueel misbruik komen hierbij aan bod.

Vervolgens peilt hij naar het hart van de kerkvorsten, naar de spanning tussen hun echte gevoelens en wat ze erover durven te vertellen.

Het laatste deel schetst toekomstperspectieven. Vragen als de rol van de traditie, binnenkerkelijke tegenstellingen, maar vooral de inhoud van het geloof worden daarbij besproken. Op zoek naar een antwoord op deze kernvraag: bestaat er een redding voor de Kerk?

Michiel heeft een filosofie boek gelezen en zijn gedachten deelt hij graag met ons. 

Benedictus, Bakewell en Bologna

Tijd voor een culturele vakantie in Bologna en het dichtbij gelegen Ravenna. Tijd ook voor een goed boek. Graag speel ik op zeker en kies voor een potentiële prijswinnaar die zichzelf al bewezen heeft: Rob van Essen die met ‘Ik kom hier nog op terug’ 13 mei naar ik hoop zijn tweede Libris Literatuurprijs gaat winnen (eerder in 2019 met ‘De goede zoon’).

De jury heeft het over een zeldzaam rijk boek waarin virtuoos wordt gespeeld met verwachtingen, herinneringen en verwijzingen, met stijl, structuur en thematiek. In de kern gaat het ontroerende en verrassend humoristische boek over het verlangen om de werkelijkheid te beïnvloeden of zelfs naar de hand te zetten.

Benedictijnse verbinding

Virtuositeit is niet genoeg. Altijd ben ik zoek naar een benedictijnse connectie. Bij Rob van Essen vind ik die connectie als het groepje van de hoofdpersoon met zijn medefilosofiestudenten tentamens gaan voorbereiden. Niet de hoofdlijn van zijn verhaal, maar toch…: “Er waren groepjes die samen naar Paradiso gingen, er was zelfs een groepje dat een lang weekend naar een klooster in Egmond ging om zich voor te bereiden op een tentamen. Dat laatste was een idee van De Paus, die toen al graag naar katholieke instellingen trok.”

Ook in Bologna is het even zoeken naar de benedictijnse verbinding, maar hij is er natuurlijk wel. Een van de mooiere kerken is de San Domenico waar Dominicus, de naamgever van de Dominicanen begraven ligt. De Dominicanen of Predikheren streven de bewaking van het geloof na. Hierbij hoort een gedegen opleiding, bij voorkeur aan de in 1088 gestichte Universiteit van Bologna, de oudste nog functionerende universiteit ter wereld. En daar komen de benedictijnen weer om de hoek kijken. Broeder Gerard Mathijsen wist mij gelukkig te melden dat in de middeleeuwen ook de benedictijnen daar al studeerden.

Bakewells Dante in Ravenna

In Ravenna bezochten we het graf van Dante Alighieri die aan het begin van de veertiende eeuw zo’n beetje aan de wieg stond van het humanisme. Over hem en vele anderen heeft Sara Bakewell het terecht veel geprezen De humanisten geschreven. Geen boek over zevenhonderd jaar humanisme, maar over humanisten; omdat het immers gaat om de mensen met hun verhalen. Een krachtig pleidooi voor menselijkheid in een verdeelde wereld. Dat was al zo in de tijd van Dante, maar geldt ook onverkort in de eenentwintigste eeuw.

Bakewell is docent creatief schrijven aan de Universiteit van Oxford. Dat is niet het enige, zij is ook zelf een creatief schrijver. Bij de kosmische visionair Dante ziet zij in een tijd van katholieke dominantie hernieuwde belangstelling voor het bestuderen van de mens. Met virtuoos vileine pen beschrijft zij hem: “pleitbezorger van de Toscaanse taal en meester van de kunst om langs literaire weg wraak te nemen op zijn vijanden door op levendige wijze een hel te beschrijven waarin ze een ereplaats kregen.” Na Bakewells boek ga ik gelijk verder met Dantes Goddelijke komedie.

 

Michiel Oosschot

   

€ 29,99                          € 49,99

Graalbokaal

De abt en de prior bezochten op 20 april jl. de uitreiking van de Graalbokaal in de mooie protestantse kerk in Limmen. Deze prijs werd nu voor het tweede jaar uitgereikt aan een persoon die zich verdienstelijk heeft gemaakt ten behoeve van emancipatie van LHBTI+ gemeenschap. Vorig jaar ontving  Raymond Hintjes-van Lieverloo deze in onze Buurkerk.

Dit jaar gaf hij de wisselbeker door aan theoloog Willy Bombeek. Naar de mening van de jury heeft de Brusselaar zich zeer verdienstelijk gemaakt als geestelijk vader van de recent wereldwijd mogelijk gemaakte zegening van homorelaties in de RK kerk.
Lees hier zijn indrukwekkende verhaal.

 

Column Renée Braams

THUISKOMEN BIJ DE PSALMEN 2

Ik heb nu, in de weken na de verhuizing, nog wel wat angstig gespannen schouders, en mijn man nog erger. Dat komt omdat het bange kind in ons vraagt: mag dit eigenlijk wel? Mag je zomaar ontslag nemen (hij)? Mag je, omdat je naar Egmond-Binnen wilt, zomaar je cantorij en je pianoleerlingen in de steek laten (ik)? Als je opgevoed bent met weinig gevoel dat je recht hebt om te bestaan, zoals wij, dan lijkt het of we megalomane verlangens in daden hebben omgezet.

In de abdijkerk voel ik altijd dat ik er mag zijn, maar dat is voor mij dus nooit een vanzelfsprekendheid. De psalmen die me nu geruststellen zijn, nu ik hier woon, ineens niet de klaagpsalmen, maar juist de lofpsalmen.

Maar allereerst een ode aan de klaagpsalmen. In de acht jaar dat ik halfjaarlijks in het gastenhuis logeerde, hoorde ik eigenlijk alleen de psalmen waarin klagen, of smeken, de hoofdmoot vormt. Psalm 22 was favoriet, ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt Gij mij verlaten’, de woorden die Jezus bad aan het kruis. Ik roep, en Gij blijft zwijgen, schreeuwt de psalmist uit, en wat me zo treft en troost in de manier waarop hij dat doet, is de hartgrondigheid, de eerlijkheid. Op het klagen van je nood ligt voor mij toch wel een groot taboe … als iemand vraagt hoe het gaat, zeg je dat het goed gaat, of z’n gangetje, je lucht niet gauw je hart over de plagen die jou en je naasten treffen.

Zo niet de psalmist: een worm ben ik, geen mens, zegt die, en ‘een stuk potscherf, zo droog is mijn keel en mijn tong voelt gekleefd in mijn mond: stof des doods – daarin laat Ge mij liggen’. Ik kon er al die jaren geen genoeg van krijgen, van zulke smartelijke klaagzangen, die altijd toch uitlopen op een zich toevertrouwen aan Hem die voor ons zorgt.

Maar nu ik hier woon, is het ineens een psalm waarin het niet draait om klagen maar om loven, die me het meest raakt. Psalm 65, ‘U gewijd zij stilte en lofzang’, zó vaak heb ik de broeders deze woorden al horen zingen in de vespers, over de beek van Gods regen die overvloeit, over het gras van de steppen dat zo heerlijk groent, over de velden die overdekt zijn met schapen.

Nu hoor ik dat ik me één mag voelen met die schapen, precies in de juiste proportie. Geen worm ben ik, en geen koninginnenpage, maar gewoon, een vriendelijke rups.

Renée Braams

Nieuwsbrief

Schrijf u vrijblijvend in en blijf op de hoogte van de activiteiten van Abdij van Egmond.

We respecteren uw privacy. Sint-adelbertabdij zal uw e-mailadres nooit delen met derden.
© 2024, Abdij van Egmond Algemene voorwaarden