Nieuws

De wereld buiten de kloosterpoort wordt door ons niet vergeten. Wij gedenken de vele noden en vreugden dagelijks in gebed en voorbede en we pogen ook anderszins bij te dragen aan het lenigen van nood. Sinds 2004 maken wij deel uit van de congregatie van de Annunciatie, waarvan kloosters van broeders en zusters te vinden zijn op alle continenten behalve Australië.  Zij staan elkaar bij op geestelijk, menselijk en economisch vlak, maar heden ten dage schieten onze gezamenlijke middelen tekort en doen wij een beroep op uw hulp. De zusters van de Abdij van onze Lieve Vrouw van Guadalupe in Mexico (Abadía Santa María de Guadalupe, Ahuatepec Morelos México) hebben hoognodig hulp nodig om het dak van hun klooster te vernieuwen, dat nu lijkt op een lekkende stal van Bethlehem. Wij helpen graag en vragen u om mee te doen met uw gift.

Rekening Vrienden van Egmond:

IBAN: NL82 TRIO 0320 1003 08

ten name van St Adelbertabdij VVE

!!Vermeld dan a.u.b. ‘Mexico’ bij uw overschrijving!!

Graag presenteren we weer ons nieuwe bezinningsaanbod voor het nieuwe jaar. Een ochtend zingen, middag wandelen, avond mediteren of een week iconen schilderen. Een inleiding Hebreeuws of samen een mystieke tekst lezen, er staat weer van alles in onze agenda!

Op 15 januari begint een korte cursus van drie donderdagen Inleiding in de Hebreeuwse taal, een ontdekkingstocht door Hebreeuwse letters en goddelijke namen. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld voor iedereen die nieuwsgierig is naar de Joodse bronnen van onze spirituele tradities, of je nu al bekend bent met de Bijbel of net begint.  Op zaterdag 17 januari is er een eendaagse retraite Schrijf je eigen leefregel. Voor iedereen die zoekt naar meer balans, stilte of verdieping gaan we aan de slag met stilte, levensvragen en ruimte. Er wordt inspiratie geput uit diverse klooster tradities op zoek naar levensregels. Van 23 tot 26 maart is er de befaamde icoonschilderweek. U behoeft geen enkele schilder ervaring te hebben om toch een icoon te kunnen maken. U wordt begeleid bij elk onderdeel. Hoewel het niet in de eerste plaats gaat om het eindresultaat – de weg ernaartoe is van groter belang – zult u verrast zijn over de icoon die met u mee naar huis gaat. Verder is er ons maandelijks terugkomend aanbod: Stiltewandelingen op vrijdagmiddag door de duinen, gespreksgroep Rond de abdijtafel op de woensdagochtend, Meditatie op vrijdagavond en samen zingen in de abdijkerk met Zang op Zaterdag. Van harte welkom!

In onze opgang naar Kerstmis schilderde de profeet Jesaja ons op de tweede adventszondag een heel paradijselijk  verhaal ( Jes. 11,1-12), dat misschien wel tot de verbeelding spreekt, maar tegelijk wereldvreemd lijkt.  Want wie naar het leven om ons heen kijkt, dichtbij en veraf, ziet een heel andere wereld. Moeten wij dat paradijsverhaal dan maar naast ons neerleggen?

Dat visioen van Jesaja staat nog uit, en het is een variant op dat andere paradijsverhaal waarmee de Schrift begint. Wat daar verteld wordt, is de droom waarmee God aan de schepping begon en bij de profeet horen wij hoe het zal zijn als uit de stronk van Jesse een twijg zal ontspruiten die werkelijk vrucht zal dragen van menselijke en goddelijke ontferming. Zeg niet dat het onmogelijk is, want dan ben je al levend dood als die ogenschijnlijk dode stronk, maar waag het tegen de stroom in te geloven in Gods eigen droom die ons in het hart is gelegd. Die paradijselijke mens herkennen wij in het kind waarnaar wij uitzien. Laten wij er niet aan voorbijzien door alles wat zich op onze levensweg aandient als verlokkelijk maar ook als verschrikkelijk. Je zou er je ziel en zaligheid bij kunnen verliezen. Het kind dat wij verwachten en waarvan de profeet ons een beeld schetst in de paradijselijke tuin, het wordt door een heel andere geest bewogen. De Geest van de Heer zal op hem rusten en doet hem met andere ogen kijken en oordelen dan  in onze wereld gebruikelijk is. Niet afwijzend, veroordelend, buitensluitend en wat al niet meer, maar met compassie en moed. Een wereld waarin de kleine mens zijn hand steekt in het nest van de slang. Jezus, die wij verwachten is de eersteling van die schepping. Met hem komt die nieuwe schepping op ons toe en in onze opgang naar Kerst worden wij door Johannes de Doper opgeroepen niet achter te blijven, maar ons te bekeren zodat het visioen niet uit ons zicht verdwijnt, maar mens wordt in ons eigen bestaan. Laat Gods mensenliefde in ons aan het licht komen zoals in Christus zelf is geschied, opdat het aanschijn van de aarde zal veranderen in de tuin die God voor ogen stond vanaf het begin. Liefde sterker dan de dood, een thuis voor allen.

Hieronder vindt u een kleine abdijkroniek van 2025 en een oproep voor zusters die deze kerst hulp nodig hebben. Namens de broeders een hoopvolle advent toegewenst, een zalig kerstfeest en een gezegend nieuwjaar.

Abt Thijs Ketelaars

Kleine abdijkroniek

Wij leven in een wereld waarin techniek steeds meer een greep lijkt te krijgen op het menselijk bestaan en dat gaat ook niet helemaal voorbij aan het leven in de abdij. Tal van voorschriften en regels maken het gebruik van IT onontkoombaar , soms tegen onze wensen in. Tegelijk proberen wij trouw te blijven aan ons monastieke leefpatroon met zijn dagorde van bidden en werken. Elke dag begint om 6.00 uur met de lezingendienst en eindigt om 20.00 uur met de completen. Eucharistie, vespers en completen werden ook dit jaar gestreamd en er is een trouwe groep van mensen die met ons mee bidden buiten de abdijkerk. Onze website heeft vrijwel wekelijks nieuws aan te bieden en de maandelijkse nieuwsbrief kent bijna 6000 abonnees. Zo proberen wij monastieke inspiratie ook aan te reiken aan wie niet lijfelijk te gast kan komen.

Wij begonnen het jaar met 11 broeders in huis maar met de komst van Steven in augustus zijn er nu 12 apostelen in de abdij. Op 8 december deed broeder Paul zijn petitie en nu mag hij begin januari zijn tijdelijke geloften afeggen. 20 December vieren wij dankbaar het gouden priesterfeest van br. Gerard Mathijsen.

Op 23 en 24 augustus vierden wij dat 90 jaar geleden de eerste groep monniken uit Oosterhout naar Egmond kwam om in de voetstappen te treden van de monniken uit de Middeleeuwse abdij. Bij die gelegenheid werd een boek gepresenteerd over de geschiedenis van de Adelbertakker, want daar ligt het eerste begin van een bewogen geschiedenis. Het boek Adelbertusakker is geschreven door Kees Veenman en  te koop in onze abdijwinkel.

Geschiedenis werd ook geschreven met de plaatsing van de angelusklok van de parochiekerk uit ons dorp, die afgelopen jaar is gesloopt. De klok heeft een bijzondere klokkenstoel gekregen dichtbij de herinneringsboom dankzij de inzet van een aantal dorpelingen.

Onze oude kapel, naderhand kapittelzaal, had juist een renovatie ondergaan toen de Oekraïense Orthodoxe Kerk aanklopte die op zoek was naar een kerkruimte. Nu vieren zij er elke zondag eucharistie en zijn wij blij deze dienst te kunnen verlenen.

In dit heilig jaar zijn wij niet naar Rome gereisd, maar wij hebben gedachtig het thema van pelgrims van de hoop een middag en avond georganiseerd voor een kleine pelgrimage van alle kinderen van Abraham. En zo ontvingen wij gelovigen uit de Joodse traditie, uit de christelijke kerken en uit de islamitische traditie. Het werd een moment van samen wandelen, bidden en maaltijd houden dat om een vervolg vraagt in een wereld waar verbinden en samen optrekken broodnodig is.

Het gastenhuis was druk bezocht en de activiteiten die werden aangeboden kregen vaak meer aanmeldingen dan er plaatsen waren. Dit jaar waren er meerdere broeders betrokken bij conferenties en bezinningsdagen en dat werd zeer gewaardeerd. Wij zouden die bijdrage nog willen uitbreiden, maar onze menskracht is beperkt. In Benedictushof  hebben wij dit jaar samen met Leo Fijen een driedaags programma gepresenteerd aan parochies die zich wilden bezinnen op toekomstmogelijkheden en verdieping. Dat leverde kostbare ontmoetingen op en wij waren niet zelden onder de indruk van wat mensen beweegt en inspireert. Ons Benedictijns Tijdschrift is met zijn 86 jaargangen wel bejaard, maar blijft met zijn inhoud verfrissend jong.

De inzet van een grote groep vrijwilligers mag hier ook niet onvermeld blijven. De tuinploeg heeft zijn 15 jarig bestaan gevierd en in kaarsenmakerij, winkel, horeca, porterie en bibliotheek zijn velen behulpzaam, waarvoor wij heel dankbaar zijn. De nieuwe bedrijfsleider Bart Jan Vos is met veel enthousiasme aan zijn werk begonnen.

De nieuwe installatie van de centrale verwarming waarover wij vorig jaar spraken in de kroniek heeft van ons veel geduld en volharding gevraagd en lijkt nu toch tot een afronding te komen. Dat ons brandmeldsysteem al na 15 jaar aan vervanging toe was, zorgde voor een onvoorziene en grote kostenpost.

Hulp in nood! 

De wereld  buiten de kloosterpoort wordt door ons niet vergeten. Wij gedenken de vele noden en vreugden dagelijks in gebed en voorbede en we pogen ook anderszins bij te dragen aan het lenigen van nood. Sinds 2004 maken wij deel uit van de congregatie van de Annunciatie, waarvan kloosters van broeders en zusters te vinden zijn op alle continenten behalve Australië.  Zij staan elkaar bij op geestelijk, menselijk en economisch vlak, maar heden ten dage schieten onze gezamenlijke middelen tekort en doen wij een beroep op uw hulp. De zusters van de Abdij van onze Lieve Vrouw van Guadalupe in Mexico (Abadía Santa María de Guadalupe, Ahuatepec Morelos México) hebben hoognodig hulp nodig om het dak van hun klooster te vernieuwen, dat nu lijkt op een lekkende stal van Bethlehem. Wij helpen graag en vragen u om mee te doen met uw gift.

Rekening Vrienden van Egmond:

IBAN: NL82 TRIO 0320 1003 08

ten name van St Adelbertabdij VVE

!!Vermeld dan a.u.b. ‘Mexico’ bij uw overschrijving!!

Binnenkort komt weer het nieuwe nummer uit van het Benedictijns Tijdschrift. In dit nummer staan we stil bij het feit dat in augustus 1935, 90 jaar geleden, het monniksleven in Egmond werd hernomen na 362 jaar afwezigheid. Op 23 en 24 augustus werd dit in Egmond feestelijk gevierd met veel vrienden en oblaten.

In een interview met Renée Braams spreekt abt Thijs Ketelaars OSB over de ontwikkelingen en het eigen karakter van de abdij en wordt hij ook bevraagd over zijn eigen visie op het monniksleven.

Broeder Gerard Mathijsen OSB beschrijft de aanloop naar de herstichting van de abdij, die vanaf 1900 in gang werd gezet. Hij put daarbij uit bronnen van directe getuigen. Grootse historische en nostalgische overwegingen speelden toen een grote rol, maar uiteindelijk is sinds 1935 Egmond een klooster geworden zoals het bedoeld is: een school waar men leert de Heer te dienen.

Redactielid van Benedictijns Tijdschrift en oblaat van de abdij van Egmond, Juliëtte van Deursen-Vreeburg, is gepromoveerd op een onderzoek naar de monastieke praktijk van lectio divina als methode bij levensbeschouwelijk onderwijs. Van haar bevindingen doet ze verslag in dit nummer.

Columba Stewart, eminent kenner van de eerste eeuwen van het christelijk monachisme, laat zien dat het eerste begin heel divers is geweest. De latere beschrijving van de oorsprong focust eenzijdig op Antonius en Pachomius in Egypte en geeft weinig aandacht aan de eigen ontwikkelingen in Syrië en Mesopotamië. Als inspiratie voor hedendaags monnikenleven zijn die echter zeker zo interessant.

Het benedictijns Tijdschrift is ook in onze winkel te koop of klik hier voor info over een abonnement. 

PAX!

De redactie van het Benedictijns Tijdschrift

Van 2 tot 4 Januari is er een Kom & Zie weekend bij de broeders van  de abdij van Egmond. Ervaar jij wel eens een roep om monnik te worden? Dan nodigen wij jou uit om het monastieke pad te verkennen en een weekend met ons mee te leven! Drie dagen lang bid, werk en leef je met de monniken mee. Uiteraard is er ook tijd voor stilte, reflectie en uitwisseling van vragen en ervaringen. Een monastieke roeping is vooral iets dat je moet onderzoeken en uitproberen, wees welkom!

Hulp bij het bidden: Willem Jan Otten biedt uitkomst met ‘Amen’

Waar kunnen wij terecht?

“Bidden is niet vanzelfsprekend. Zelfs de mannen en vrouwen uit de dichtste kring rond Jezus ervoeren het. Zij vroegen niet zonder reden:’ Heer, leer ons bidden’ (Lucas 11,1). Ook vandaag hebben wij hulp nodig om te bidden. Waar kunnen wij terecht?”

Lode Aerts, bisschop van Brugge, stelt deze vraag in 2023 in zijn boek ‘Heer, leer ons bidden’. Het antwoord is natuurlijk ook te vinden in dat boek, nog steeds verkrijgbaar in onze boekwinkel. Aerts heeft een brede selectie van honderd gebeden uitgezocht, van vijftig mannen en vrouwen die woorden aanreiken voor het eigen gebed. Patrick van der Vorst, bekend geworden als kunsthandelaar, koos bij elk gebed een passend kunstwerk uit; van uiteenlopende aard: klassiek en modern, schilderijen, tekeningen en installaties. Het boek is een geslaagd voorbeeld van hoe woord en beeld elkaar kunnen versterken. Het helpt ons een goed stuk op weg.

Vervolgvraag

Maar als eenvoudig gelovige, actief in de benedictijnse abdij van Egmond blijf ik wel zitten met de vervolgvraag: wat gebéurt er eigenlijk als ik bid? Een begin van een antwoord geeft het in oktober uitgekomen Amen van Willem Jan Otten, een verkenning van bidden. Hij benadert het gebed in zijn vele facetten. Hij schrijft al tastend, luisterend. Met dit tasten en luisteren is Otten een goede leerling van de oefenschool voor de dienst aan de Heer, waar de Proloog van de Regel van Benedictus het over heeft: de plek waar je je kunt bekwamen om de juiste inspanning te leveren, een leven lang.

Bidden is voor Otten een beweging uit jezelf naar God toe die je tegelijk over jezelf en je geweten laat buigen. Het gaat niet om het vinden van definitieve antwoorden, het raadsel mag blijven. Eerder zoekt Otten het in vergelijkingen, in poëzie en in het echte leven, die het mysterie van bidden wat inzichtelijker kunnen maken.

“Waar ben je als je denkt” citeert Otten een bekende vraag van filosoof Hannah Ahrendt. En al tastend, luisterend gaat het in ‘Amen’ ook over dromen, over contemplatie en zoals gezegd over dichten. Het zijn broertjes en zusjes van elkaar, verschillende elkaar overlappende bewustzijnsvormen. Otten noemt het nachtbewustzijn, wat iets anders is dan het dag bewustzijn van het objectiverend verstand. Een treffend citaat van Pascal: “het hart heeft zijn redenen, die de rede niet kent”.

En dit is wat er gebeurt: “Gebed verandert de wereld omdat het ons verandert” haalt Otten Jonathan Sacks aan. Het kan troost geven, je kunt iemand in gedachten nabij zijn. Het is misschien niet veel, maar toch: “een straaltje licht op de bodem van wanhoop en ontreddering laten vallen”.

Gedichten en illuminaties

‘Amen’ begint met een algemene inleiding gevolgd door 31, in omvang kleine maar qua inhoud rijke beschouwingen. Negen zijn gewijd aan de negen regels van het Onze Vader. Elke beschouwing wordt afgesloten met een dichterlijke tekst. Twee ervan komen uit Ottens laatste dichtbundel Septemberzee (september 2024, verkrijgbaar in onze boekwinkel). Niet zo gek, want deze gedichten zijn te kenschetsen als “geheimenissen, verschijnselen die er wel zijn, maar die je niet kunt zien… gedichten van een gelovige maar eentje die niet ophoudt te zoeken, niet naar zekerheden maar naar de bevestiging dat wij wel van alles vermoeden en voelen, maar nauwelijks iets weten.” (Rob Schouten in Trouw)

Het gaat in ‘Amen’ niet enkel om de woorden. Zij kunnen niet zonder de rijke illustratie van kunstenaar Paul van Dongen, die je ziende naar binnen doen keren. Hij spreekt zelf van ‘illuminaties’, een woord gebruikt voor verluchtingen in middeleeuwse getijdenboeken. ‘Amen’ is een geheel dat meer is dan de som der delen. Het fraai uitgegeven Amen blijft je bij, heb je in die zin nooit uit. Een bijzonder cadeau, om jezelf of een dierbare mee te verrassen.

Michiel Oosschot

Amen, Willem Jan Otten & Paul van Dongen, Skandalon, € 27,99 hardcover	Heer, leer ons bidden, Lode van Aerts & Patrick van der Vorst , Halewijn, € 28,95 hardcover	Septemberzee, Willem Jan Otten, Van Oorschot, € 19,99 paperback

Tot slot nog een paar boekenrecensies van br. Frans Berkelmans:

Jonathan Sacks, De kracht van de Tora. Ideeën die je leven veranderen. Middelburg Skandalon, 2025, 334 blz. € 32,99.

Deze bundel essays is het laatste boek dat rabbijn JS schreef. De oorspronkelijke engelse uitgave verscheen in 2020, twee maanden voor hij dat jaar op 7 november over-leed. Hij wilde nog eenmaal laten zien hoe we in het leven kracht kunnen putten uit de Tora, de vijf boeken van Mozes. De inleiding van dit werk opent met de vraag wat jodendom inhoudt. Zijn compacte antwoord luidt: een constellatie van ideeën om de wereld en onze plaats daarin te begrijpen. Vervolgens wendt hij zich tot de Tora, het oerboek van het joodse geloof, en behandelt hij in elk hoofdstuk een van de levensveranderende ideeën uit de Tora. Al die ideeën tezamen vormen het uitgebreide antwoord op die vraag. Een boek vol oerwijsheid die onze wereld tot zegen is.

Nikolaas Sintobin, God zelf ontmoeten. Retraite met het leven van Jezus. Utrecht, KokBoekencentrum 2025. 178 blz. € 22,99. William A. Barry & William J. Connolly, Geestelijke begeleiding. Ignatiaanse wegwijers voor het pastoraat, vertaald en ingeleid door Nikolaas Sintobin. Utrecht, KokBoekencentrum 2025. 272 blz. € 22,99.

De internetpastor NS heeft al een handvol publicaties op zijn naam staan geïnspireerd op Ignatius van Loyola: al biddend zich verdiepen in bijbel-perikopen. NS deed als aspirant jezuïet een klassieke ‘dertigdaagse met geestelijke begeleiding’. Hij hoopte daarbij vooral op wijze raad, diepe analyses en suggesties, maar zijn begeleider leek ‘alleen maar’ te luisteren. De kern van de geestelijke begeleiding bestaat niet in het aanleren van gebedstechnieken en interpreteren van (psychologisch, theologisch of morele) gebedservaringen, maar helpt de retraitant zich rechtstreeks tot God te wenden en te luisteren naar wat God hem te zeggen heeft. Het hier gepresenteerde werk van de Amerikaanse jezuïeten Barry en Connoly is het baanbrekende werk dat Ignatius’ geestelijke begeleiding nieuwe vleugels gaf. FB

Bekijk hier alle andere aanwinsten van de afgelopen maand! 

Kerstmuziek in de Abdijkerk – In de maand december is er op verschillende momenten mooie kerstmuziek te beluisteren in onze abdijkerk.

Op zondag 14 december brengt de muziekvereniging Eensgezindheid uit Egmond-Binnen kerstklanken in de abdijkerk tijdens  haar jaarlijkse Kerstconcert onder leiding van Liesbeth Zonneveld.  Het belooft een sfeervolle samenkomst te worden. Het concert begint om 14.45 uur en de deuren zijn geopend vanaf 14.30 uur. Vol=vol.

Het koor van De Witte Duif Castricum voert op 20 december om 20.00 uur het Kerstoratorium Als appelbloesem in de winter uit in de Abdijkerk van Egmond. De tekst is geschreven door Marijke de Bruine en op muziek gezet door Chris van Bruggen, Anneke van der Heide en Peter Rippen. De muzikale leiding is in handen van Marianne Beitler. Het oratorium bestaat uit liederen en gesproken teksten, met als rode draad het Kerstverhaal. De muziek wordt begeleid door piano en twee fluiten.

Als u graag zélf zingt dan bent u van harte welkom bij Zang op Zaterdag, de Kersteditie, op zaterdagochtend 13 december. Aanmelden hiervoor kan via de website.

U bent met en rond Kerstmis van harte welkom om de abdij te bezoeken. Dat kan uiteraard op onze gezellige kerstmarkt in de abdijwinkel, maar ook kunt u de stilte opzoeken in onze abdijkerk. U kunt daar de mooie kerststal bewonderen en een kaarsje aansteken bij de kribbe. Ook bent u van harte welkom deel te nemen aan onze diensten. Met Kerst is de dagorde een klein beetje gewijzigd:

Op 24 december is er een dagmis om 9.30 uur en een  vooravonddienst om 17.00 uur. De dagsluiting van 20:00 uur komt te vervallen. Om 22:15 uur begint de Kerstnachtwake en deze duurt tot na middernacht. Aansluitend bent u welkom om samen met de communiteit koffie of thee te drinken met kerstbrood in de Abdijrefter. liturgie Kerstwake

Op Eerste Kerstdag 25 december komt de lezingendienst van 6:00 uur te vervallen en begint de morgendienst om 8:00 uur. De Eucharistieviering begint om 10:00 uur.

Op Tweede Kerstdag 26 december komt de lezingendienst van 6:00 uur te vervallen en is de morgendienst gewoon om 7.30 uur. De Eucharistieviering is om 9.30 uur.

Uiteraard worden ook alle belangrijke diensten live gestreamd via ons YouTube kanaal.

‘Als je een boom snoeit, komt er meer licht in’, zegt Kees Olie (72). ‘Kijk, deze goudreinet is net gesnoeid. Zie eens hoe het licht ruim baan krijgt tussen de takken.’

Kees is een vrijwilliger van de POM, de pomologische vereniging Noord-Holland, die in de abdijboomgaard een collectie van oude en bijna vergeten appel- en perenrassen onderhoudt.

Kees kwam al jaren, ‘op kruispunten van zijn leven’, zegt hij, naar de abdij voor een retraite. Bijvoorbeeld toen hij zijn baan als docent bij de politieacademie inruilde voor een ingrijpend onzekerder bestaan bij de reclassering. Ook voor zijn pelgrimages naar Rome en Santiago, met zijn vrouw, op de fiets, kwam hij een paar dagen stil zijn bij de broeders.

Dus toen hij na zijn pensionering vrijwilligerswerk zocht, was de keuze snel gemaakt. ‘Ik wilde buiten werken, in het groen, en ik wilde op mijn manier, vanuit de boomgaard, een steentje bijdragen aan de abdij.’

Stoofpeer

En zo lopen we op een stralende dinsdagochtend in november door de abdijboomgaard die zoemt van de bedrijvigheid en het geluk. De POM-vrijwilligers graven een slootje uit, wieden onkruid en snoeien bomen. Maar ook in de rest van de abdijtuin wordt gewerkt, door de vrijwilligers van de dinsdag-tuinploeg. Twee aan twee zijn ze bezig, en iedereen lijkt het naar zijn zin te hebben.

Vrijwilliger in de abdijtuin, wat een lonkend perspectief. En dan kun je ook nog zoveel leren!

Kees Olie, zoon van een tuinder, had ‘nul deskundigheid’ in de fruitteelt, zegt hij lachend. ‘Ik heb veel geleerd van coördinator Gerard en ook cursussen gevolgd, in snoeien en in ziekten en plagen. En, van luisteren en kijken leer je het meest.’

Thuis in Sint-Pancras heeft hij nu ook vijftien fruitbomen. Zijn favoriet is een oude Gieser Wildeman, een stoofpeer, die heel veel fruit geeft. ‘Het is al een ritueel om met de kleinkinderen peren te plukken. En niemand gaat hier de deur uit zonder fruit mee te nemen voor thuis.’ Schaterlach.

Beschadigde mensen

Je zou denken dat Kees Olie, na een werkleven als wijkagent, docent en reclasseringsman, het nu een verademing vindt om te werken met fruitbomen die niet praten, maar gewoon in Gods licht zichzelf staan te wezen. Maar die aanname klopt niet. De liefde voor beschadigde mensen is niet uitgeput. ‘Integendeel’, zegt hij. ‘Hoe zou dat kunnen? Vrijdag ga ik nog naar de gevangenis, om een gesprek te hebben met een jongen die nog heel lang moet zitten.’

Ook is Kees op donderdagochtend vrijwilliger bij zorgtuinderij Oosterheem, waar hij tuiniert met verstandelijk beperkte en autistische jongens. Oosterheem ligt in het eilandengebied bij Broek op Langedijk, waar je de akkers alleen per boot kunt bereiken.

Is dat geen zwaar werk, naast het oppassen op de kleinkinderen waar opa’s en oma’s tegenwoordig ook zo druk mee zijn? ‘Met die jongens op de zorgtuinderij ervaar ik dat we het goed hebben samen. Het scheelt dat ik me niet bezig hoef te houden met hun zorgplannen en hun doelen.’ Samen doen ze het werk dat zich aandient in de biologisch-dynamische teelt van aardappelen, prei en pompoenen. ‘En in de gesprekken draag ik wat andere invalshoeken aan.’

Driftkop

Dan is het tijd voor nog een rondje langs Kees’ favoriete bomen in de abdijboomgaard. In de verste hoek naast de parkeerplaats staat een grote, brede boom met een robuuste onderstam waarop broeder Nol vier verschillende appelsoorten heeft geënt, zodat je nu één boom hebt die vier verschillende appels draagt.

Broeder Nol van der Drift, overleden in 2017, is de aartsvader van de boomgaard. Er is ook een boom die de naam Pater van der Drift draagt en een met de naam Driftkop.

Het kroonjuweel van de boomgaard – Kees wordt steeds enthousiaster – is een saffraanpeer. ‘Die soort was helemaal uitgestorven in Nederland, maar ergens in Zuid-Afrika stond nog een exemplaar, destijds meegenomen door de VOC.’ Zo kwam er een stekje weer terug en staat de saffraanpeer nu als fragiel boompje met sierlijke bladeren in de wind, eeuwen geschiedenis koesterend.

Schepping

Kees is christen, maar gaat niet naar de kerk in de abdij, omdat zijn gezin kerkt in Alkmaar, in de PKN-kerk De Blije Mare. ‘Daar voelen we ons kerkelijk thuis.’ Is zijn geloof gegroeid door zijn vrijwilligerswerk? ‘Mijn geloof wordt gevoed door de schepping, door de wisseling van de seizoenen, de bloesems in de lente, de stilte van de winter. En steeds meer voel ik me een deel van die schepping. Hoe ouder ik word, hoe meer ik me verbonden voel met alles wat leeft.’

Tekst Renée Braams

Meer informatie over de abdijboomgaard in deze link: Folder

Vijftig levenslessen van Leonard Cohen

Oktober, november; de bladeren vallen van de komen en er verschijnen weer veel nieuwe boeken die een mooi plekje proberen te vinden in de boekwinkel. Er is echter één boek dat ik er deze maand speciaal wil uitlichten. Ik denk dat dat mag, omdat het gaat om een van mijn grote muziekhelden die muzikale eenvoud paart aan spirituele en religieuze kracht.

De subtitel ‘vijftig levenslessen van Leonard Cohen’ doet vermoeden dat we een modieus zelfhulpboek hebben klaarliggen met een snel antwoord op existentiële vragen. Niets is minder waar. De hoofdtitel ‘Een gids die het ook niet weet’ maakt duidelijk dat het vinden van de juiste weg wel eens een lastig karwei kan worden. Laat dit echter geen reden zijn het boek niet te kopen. Denk aan iets als ‘stil confused, but at a higher level’.

Op 7 november is het alweer negen jaar geleden dat Leonard Cohen op 82-jarige leeftijd kwam te overlijden. Nog steeds gaat er geen week voorbij waarbij ik zijn liedjes niet afspeel, vaak in de auto op weg naar Egmond; met voldoende tijd om ze te bepeinzen. Zijn teksten nopen ook tot nadenken; lijken duidelijk, maar zijn het niet. Behalve dan -zoals ik in een recensie las- dat ze niet voor de gezelligheid zijn geschreven.

Schrijver Guus van Loenen is theoloog, en bijna levenslang diep geraakt de muziek en teksten van Cohen. Hij besteedt uitgebreid aandacht aan het religieuze karakter van vijftig van de hem meest dierbare liedjes. Hij bekijkt ze vanuit de joodse hoek, maar benoemt ook zeninvloeden en de poëzie van soefimeester Rumi. Het boek kent een duidelijke conclusie: Leonard Cohen woonde in zijn liedjes. Wat hem overkwam zette hij op noten: geloof, hoop, liefde, haat, falen, koppijn, drank, nog meer drank, zen, oorlog, vrede, eenzaamheid, depressies, politiek plus een gebroken hart of tien: de dagelijkse worsteling.

De flaptekst vat de teksten en zang van Cohen mooi samen: zijn teksten hebben een ongekende diepgang; “minstens zo diep als zijn sonore stem. Er is geen woord waar hij niet over heeft nagedacht.” Na lezing van ‘Een gids die het ook niet weet’ blijft er veel om over na te denken. Maar laat het daar niet bij. Luister alsjeblieft naar Cohens liederen, zing ze mee, zodat ook jij er echt in kunt gaan wonen.

Michiel Oosschot

Een gids die het ook niet weet, vijftig levenslessen van Leonard Cohen; Guus van Loenen, Noordboek-Van Gorcum, € 19,90 paperback

Klik HIER voor een overzicht van alle nieuwe aanwinsten van  de afgelopen maand