Nieuws uit de boekwinkel

Bomen over bomen.

Vakantie: na alle drukte van de laatste maanden op school, werk of anderszins is het tijd de zinnen te verzetten. Vakantie, vacare: vrij zijn. Vind rust en stilte in het bos. We kunnen namelijk niet zonder bomen. Denk alleen al aan de verkoeling waarvoor zij zorgen. Iets waarvan we ons nog meer bewust zijn na de hittegolf in juni. Maar bomen zijn nog zoveel meer. Graag doe ik een handreiking met een serie leestips. Als we met zijn allen handelen zoals ons wordt aangereikt, gaat het met onze wereld en aarde aanmerkelijk beter. Voor elk wat wils ook: van reisverslag tot roman, van meditatie tot biologie, van ecologie tot poëzie.

In de refter tijdens de middagmaaltijd is onlangs voorgelezen uit ‘Een moslim op weg naar Compostella’. Het boek beschrijft de omgekeerde pelgrimage van de schrijver, Mouhanad Khorchide, dus weg van Compostella naar het beginpunt. Alleen dit gegeven al maakt het boek de moeite van het lezen waard. Maar denk ook aan het gesprek dat Khorchide voert met een boom. Het is voor hem van doorslaggevend belang om te begrijpen dat het enkele aanvaarden van het bestaan als doel op zich al de hogere betekenis, het Grote Verhaal, van dat bestaan draagt. “Wij allen, mensen, dieren en planten, het hele bestaan, hebben ook dán recht op bestaan als we geen functie vervullen.”

In de begin dit jaar verschenen roman ‘Het zuchten van bomen’ van Roanne van Voorst zijn bomen zelfs de hoofdpersoon, meer in het bijzonder één specifieke beuk. De mensheid wordt vanuit de boom, meer in het bijzonder deze ene enkele beuk geobserveerd. De beuk beschouwt de verandering van een klein meisje – dat de beuk gebruikt als schommel – tot volwassen vrouw. Ook de boom wordt ouder en wordt uiteindelijk in zijn bestaan bedreigd. In NRC staat het zo mooi omschreven: “Het zuchten van de bomen geeft je het gevoel dat je even de essentie van het leven aanraakt, door de schoonheid ervan te onthullen”. Een ontroerend, klein boek. Omdat het oog ook wat wil, wil ik hier nog eens de fraaie gestileerde boekomslag roemen.

Het gaat niet enkel om zuchten van bomen zoals beschreven door Roanne van Voorst. Mirjam van Vegt maakt duidelijk in een al in 2022 verschenen boek, maar daarom niet minder actueel, dat we ook kunnen leren van bomen. Hoe dat kan beschrijft zij in 50 bijbelse meditaties over bomen in de Bijbel in de vorm van een lectio divina. Natuur en diepgaande bijbelse lessen worden in dit boek met elkaar verbonden. Ook de bijbelse symboliek van bomen krijgt veel aandacht. In de Bijbel komen meer bomen voor dan je denkt: van levensboom tot olijfblad, van eik tot tamarisk, van amandelboom tot plataan en van vijg tot mosterdplant. Ik stop met het noemen van nog meer bomen om te voorkomen dat het bos niet meer gezien wordt.

Er zijn nog veel meer boeken geschreven die de lof van bomen bezingen. Nog één recente publicatie wil ik noemen, maart dit jaar uitgekomen: ‘Het bomenboek’ van Ben Brumagne. De titel laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Ook de bomen van Brumagne hebben een eigen verhaal, dat ingaat op de lang vergeten band tussen mens en boom. Het gaat erom te ontdekken hoe bomen samenwerken met paddenstoelen, hoe hun schors, bladeren en zaden eeuwenlang gebruikt werden, en hoe ze een cruciale rol spelen in biodiversiteit en klimaat.

Het is nu tijd om te stoppen met bomen over bomen. Koop een of meer van de genoemde boeken. Zoek rust in de schaduw van je favoriete boom van het moment en ga lezen.

Michiel Oosschot

Mouhanad Khorchide; Een moslim op weg naar Compostella, Otheo, € 24,99	Roanne van Voorst; Het zuchten van bomen, Nijgh & van Ditmar, € 17,99	Mirjam van der Vegt; Leren van bomen, 50 bijbelse meditaties, KokBoekencentrum, € 27,99	Ben Brumagne; Het bomenboek, Lannoo, € 25,99

Download hier onze nieuwe aanwinsten