Nieuws uit de boekwinkel

Kunst: van kijken naar zien

Kijken naar kunst is nog geen zien. Het gaat erom dat de kijker een ziener wordt, dat de de zintuigen worden opengesteld. Eerder door Johan Cruijff geformuleerd als: je ziet het pas als je het doorhebt. Dat gaat niet vanzelf. Het is daarom prettig als de potentiële ziener instrumenten krijgt aangereikt om te oefenen. Daartoe strekken in elk geval de vier hieronder genoemde onlangs uitgekomen boeken, die elk op een eigen manier helpen om van kijken naar zien te komen.

Hoe leef je een kunstrijk leven

In ‘Hoe leef je een kunstrijk leven’ moedigt Katy Hessel de lezer aan om meer aandacht te schenken aan de dingen om ons heen. Voor alle 366 dagen van het jaar -dus inclusief schrikkeljaar- heeft Hessel korte inspiratieteksten van voornamelijk vrouwelijke kunstenaars. De citaten heeft zij verzameld tijdens haar interviews met die kunstenaars. Uitspraken die nopen tot nadenken. Om het zien te vergemakkelijken zijn er zeker genoeg foto’s tussen de teksten opgenomen. Hessel helpt met het verruimen van je blik, met naar binnen kijken of stil staan, al naar gelang wat op het moment van lezen voor jou van toepassing is.

Denkwerk

Wil je als kunstziener meer de filosofische diepte in: ga dan aan de slag met ‘Denkwerk’. Wendy Janssen en Onno Zijlstra hebben in 27 beknopte hoofdstukken een toegankelijke inleiding geschreven over esthetica voor een breed cultuur- en filosofisch geïnteresseerd publiek. Waarom raakt een kunstwerk je? Het is soms gewoon ingewikkeld om hiervoor de juiste woorden te vinden. Een ander -in dit geval filosofisch- perspectief kan dan helpen om het beter te gaan zien. In elk hoofdstuk ontstaat een dialoog tussen een kunstwerk en een filosoof over kijken, betekenis en vorm: van Plato en Aristoteles tot en met Arendt en van Mondriaan en Picasso tot Warhol. De mooie illustraties helpen goed bij de overgang van kijken naar zien.

De ogen van Mona

Met ‘De ogen van Mona’ nodigt Thomas Schlesser de lezer uit om via een vertelling de schoonheid van de wereld met andere ogen te bekijken. De tienjarige Mona heeft een aandoening die ervoor zorgt dat ze langzaam haar gezichtsvermogen verliest. Haar opa besluit dat ze, voor ze helemaal blind wordt, zo veel mogelijk schoonheid moet zien. Een jaar lang neemt hij haar elke week op woensdagmiddag mee naar het Louvre, het Musée d’Orsay en het Centre Pompidou. Opa vertelt iets over de achtergrond, en Mona probeert te ontdekken welke lessen ze kan toepassen op haar eigen leven. Zo bekijken ze werken uit de 15e eeuw tot nu, van kunstenaars als Leonardo Davinci, Frans Hals, Edgar Dégas en Marina Abramovic. En natuurlijk -let op het boekomslag- Vermeers meisje met de parel. Wel valt op dat de gesprekken over de kunstwerken meer diepgang hebben dan de tekening van de hoofdpersonen.

Al het moois in de wereld

Patrick Bringley beschrijft in ‘Al het moois van de wereld’ zijn ervaring als suppoost in het New Yorkse Metropolitan Museum of Modern Art. Het leek de 25-jarige Bringley een goede manier om de leegte op te vullen die hij voelde toen zijn twee jaar oudere broer na een kort ziekbed was overleden aan kanker. Hij wilde niet óver kunst leren, maar ván kunst. En dat lukte heel goed als suppoost: in rustige museumzalen is hij tussen schilderijen en beelden vaak het enig levende wezen dat je tegenkomt. En dan gewoon ervaren wat het kunstwerk bij jou teweeg brengt. Een beeldend kunstwerk ‘vertelt je dingen die tegelijkertijd te groot en te intiem zijn om samen te vatten’, schrijft hij. ‘En daar vertellen ze over door niets te zeggen.’ Wat begint als een vlucht uit de drukke wereld wordt langzamerhand een hulpmiddel om de realiteit weer aan te kunnen. Bringley laat bovendien zien dat je voor vragen over persoonlijke levenservaringen terechtkunt bij de kunst, ook zonder voorkennis: als je maar kan en wil zien.

Michiel Oosschot

klik hier voor een overzicht van de nieuwe aanwinsten van de boekhandel! 

Katy Hessel; Hoe leef je een kunstrijk leven, Nijgh & van Ditmar, € 24,99	Patrick Bringley; Al het moois in de wereld, Meulenhoff, € 22,99	Thomas Schlesser; De ogen van Mona, Wereldbibliotheek, € 24,99	Wendy Janssen en Onno Zijlstra; Denkwerk, Kunstenaars en filosofen, Damon, € 29,90