In aanloop naar dit Pinksterfeest hebben wij negen dagen lang gebeden om de gave van de Geest. Wij deden dat aan de hand van die eeuwenoude sequens “Veni Sancte Spiritus’, Kom Schepper Geest”. En als afsluiting van de noveen hebben wij het zojuist nog eenmaal gezongen.
De melodie en de tekst liepen afgelopen week met mij mee en zetten mij aan het denken. In dat gebed bidden wij om de ene Geest die zich manifesteert in een veelheid van werken en vruchten. Dat is wonderlijk en vormt een scherp contrast met veel van het doen en laten, het spreken ook, in onze hedendaagse samenleving, die enerzijds het leven met regelgeving aan banden legt en anderzijds al te vaak kansen en mogelijkheden buitensluit uit angst voor het vreemde, het onbekende, het andere dan het onze.
Hoe anders het handelen en werken van God. Het begint al bij de aanvang van de schepping. Daar zien wij een schepping ontstaan met een ongelooflijke hoeveelheid levensvormen, kleuren en geuren. Het is alsof God van geen ophouden weet en er plezier in heeft om er almaar weer een variant aan toe te voegen. Een veelheid en verscheidenheid, niet te tellen. En het meest wonderlijke van al is dat die veelheid samenkomt in een veelkleurige eenheid die zijn weerga niet kent in ons menselijk doen en laten. Ons internet met al zijn verbindingen valt er bij in het niet en is helemaal niet creatief, het staat stijf van algoritmes.
Met dat in het achterhoofd krijgen de lezingen van deze viering een bijzondere kleur en betekenis. In de Handelingen van de apostelen hoorden wij hoe door de uitstorting van de Geest op het Pinsterfeest alle bewoners, vreemdelingen en pelgrims in Jerusalem over God hoorden spreken in hun eigen taal. Wij zouden het vermoedelijk anders hebben aangepakt. Geen veelheid van talen maar allemaal één taal, dat was veel gemakkelijker. Maar dan zijn wij bij God aan het verkeerde adres. Hij heeft bij de bouw van de toren van Babel al gezien waar die uniformiteit toe leidt. Dat loopt uit op een machtstreven dat zich heer en meester acht van heel de schepping. Geen diversiteit maar een monocultuur waar geen plaats is voor andersheid.
Pinksteren is van een heel andere Geest vervuld en wil ons toerusten voor een heel andere omgang met het leven. Het waaien van de Geest is uit op herschepping en dat is iets anders dan platte uitsluiting en regulering, dat is oog hebben voor de ongelooflijke rijkdom en veelvormigheid waarmee het leven op aarde gezegend is. Pinksteren is een bovenzaal waarvan ramen en deuren worden opengegooid om met open oren, met verwonderde blik en een hart dat bevrijd is van angst het leven te verwelkomen dat zich in zijn veelvormigheid van talen en culturen aan ons presenteert. Is dat eenvoudig? Nee zeker niet, maar wij missen onze roeping als mens als wij dat avontuur niet aangaan. Schepping en herschepping vindt niet plaats bij starheid en gesloten deuren, maar bij het waagstuk om een weg te gaan met anderen, om met de Geest van de opgestane Heer nieuwe wegen te gaan waar de ene Heer van het leven wordt gediend en geëerd in een symfonisch geheel. Maar daartoe hebben wij wel de Geest nodig, want anders zien wij alleen spoken op de weg in plaats van tochtgenoten.
Die Geest hebben wij in onze geglobaliseerde wereld harder nodig dan ooit. Want als het hart zich niet opent, maar de deur gesloten houdt, hoe kan er dan een leven gevende ontmoeting plaatsvinden? Leven uit en door de Geest, de leerlingen hadden er aanvankelijk schrik van. Ze sloten zich na de verschrikkelijke dood van Jezus op, achter gesloten deuren. Want wat voor goeds hadden zij van de wereld te verwachten? Maar diezelfde Jezus die tijdens zijn leven de deuren voor niemand dichtgooide, maar alles en iedereen tegemoet trad met de bevrijdende liefde van de Vader, hij schenkt de beloofde Geest, zijn Geest, die het verkilde hart verwarmt, die wat verstard is weer zacht en flexibel maakt, licht schenkt en levenskracht.
Geest die schept en herschept. Wij hebben die levensadem nodig. Zonder haar zal het niet gaan en blijven wij rondraaien in de kring van de oude Adam en Eva, jaloers en afgunstig om te delen en te danken. De Nieuwe Adam, de Opgestane Heer, aan wie alle afgunst vreemd was en die evenbeeld was van Gods Bramhartigheid, vergevend tot zeventig maal zevenmaal, hij wil ons zijn Adem schenken, dat ons spreken en zwijgen, ons doen en laten de taal van de liefde spreekt en wij samen de aarde bewonen als nieuwe mensen, één in verscheidenheid, veelstemmig en veelkleurig. Zeg niet dat het onmogelijk is, maar laat de vrede van Christus wonen in ons hart en ons maken tot boden en getuigen van een leven dat mensen tegemoet treedt met de liefde van Christus. Laat ons elk zijn plaats geven en gunnen in het grote menselijk lichaam, ieder met zijn gaven en talenten en laat ons zo God in een veelheid van tongen, talen en culturen verheerlijken .
Zo dadelijk zullen Hennie Visser en Maria Molenaar met het toedienen van het vormsel de Geest ontvangen en daarmee ten volle hun plaats innemen in het lichaam van Christus. Hennie heeft een leven achter de rug als kapiteinsvrouw op de wereldzee en is nu al een aantal jaren werkzaam in de boekhandel van de abdijwinkel. Met de vraag om het vormsel te mogen ontvangen komt zij na een lange reis aan in de haven der wensen zoals de psalm zegt. De levensreis van Maria telt nog niet de jaren van Hennie, maar ook zij weet dat het leven groter is dan ons dorp en onze regio. Een Nederlandse vader en een Roemeense moeder die vorig jaar gestorven is, haar gezondheid die niet zonder zorg is en haar moed om met Christus de weg te gaan schenken ons de vreugde haar in ons midden het vormsel toe te dienen. Bidden wij voor hen en voor ons hier bijeen dat wij samen en ieder afzonderlijk door de Geest bewogen mensen van hoop en vrede mogen zijn.
AMEN
broeder abt Thijs
Lezingen: Hand. 2,1-11; 1 Kor. 12, 3b-7.12-13; Joh. 20,19-31