Kerkwijding
Wij vieren vandaag het hoogfeest van de kerkwijding van onze huidige abdijkerk, maar wij vergeten daarbij ook niet dat de grote middeleeuwse kerk ook op 7 oktober werd ingewijd. Dat was in het jaar 1143. Bij de consecratie van de huidige abdijkerk, 72 jaar geleden, was de bouw werkelijk voltooid, maar de middeleeuwse kerk was pas in 1199 echt af. Dat was zo’n 70 jaar na het begin van de bouw.
Bouwen kost tijd en dan gaat het niet alleen om de tijdsduur van het metselwerk. Daar gaat al het nodige werk aan vooraf, denk maar aan fondsenwerving en ontwerp en na het metselwerk is er ook nog tijd voor alle andere werkzaamheden nodig. Een kerk bouwen vraagt tijd en het vraagt samenwerking van tal van ambachten en deskundigheid. Dat was vroeger zo, dat is nu nog zo.
Waarom dit alles opgehaald op het feest dat wij vandaag vieren? Zou het kunnen zijn dat zich in de bouwgeschiedenis van het stenen gebouw zich ook iets spiegelt van de bouw van de geestelijke tempel, van de gemeenschap die in dit stenen gebouw samenkomt? Ook die gemeenschap wordt niet in één dag opgebouwd. Al die levende stenen moeten tot een hechte gemeenschap aaneen worden gevoegd anders is het gevaar aanwezig dat de gemeenschap al gauw uiteenvalt of een los verband is zonder vitale uitstraling.
Een stenen kerk bouwen vereist tijd, geduld, volharding , samenwerking en veelsoortige inbreng en competentie. Datzelfde geldt ook voor de gemeenschap die er kerkt. En die twee hangen misschien meer samen dn wij gewoonlijk denken. Waar de kerkgemeenschap is doodgebloed, waartoe dan nog een kerkgebouw? Zeker, het kan als monument een stille verwijzing zijn naar een verleden dat niet meer bestaat, en ook nog een stille getuige zijn van een werkelijkheid die wij uit het oog verloren hebben. Maar daar willen wij het vandaag niet bij laten.
Als wij vandaag de ogen niet sluiten voor de crisis in de kerkgemeenschappen en de teloorgang van veel kerken, welke les trekken wij daaruit op deze feestdag? Toch vooral dit: dat we moeten investeren, maar niet direct in geld en goed. We dienen te investeren in de levende stenen, in de gemeenschap die deze kerk als huis van gebed heeft ontvangen. Want zonder die gemeenschap, wordt het kerkgebouw aal gauw een lege doos, en tot slot een last die teveel geld kost.
Denkend aan het kerkgebouw en de kerkgemeenschap die er samenkomt, welk appèl gaat daar vandaag vanuit? Wat roept dat bij ons op en waar daagt het ons toe uit? Misschien allereerst dit: geloven doen je niet op je eentje. Het is wel een persoonlijke beslissing, maar als het antwoord ‘ja, ik wil’ is, dan betekent dat dat je door de doop wordt opgenomen in een gemeenschap. De apostel Paulus spreekt in dat verband over het lichaam van Christus, waar je deel van uitmaakt. En de vitaliteit van het geheel hangt af van het samenspel van alle ledematen, hoe verschillend ze ook zijn. Ze zijn op elkaar aangewezen en van elkaar afhankelijk om als gezond lichaam de taak te kunnen vervullen waartoe het lichaam is geroepen. In dat verband denk ik ook aan het woord synodaliteit. Niet iedereen staat te trappelen om aan dat proces deel te nemen uit vrees voor nieuwigheden die niet in de kerk thuishoren. Maar laat vrees niet de gids op ons pad zijn, maar de heilige Geest. En die was in de buurt toen die twee Emmaüsgangers onderweg waren. Die waren samen op weg, en dat is wat het woord synodaal betekent. En op die weg deelden ze met elkaar hun vragen en teleurstellingen en door ze niet te ontkennen kon het wonder gebeuren. De vitaliteit van de kerkgemeenschap hangt ervan af of we met elkaar samen op weg gaan. De doop is geen toegangsbewijs voor de hemel, waarna je je gezicht niet of nauwelijks meer laat zien in de geloofsgemeenschap. Nee, de doop is een verbintenis voor het leven, dat je samen met al die gedoopten met welke kleur of taal ook samen een broeder en zuster gemeenschap vormt die het eerste en tweede gebod als handvest heeft.
Geloven doe je persoonlijk, maar niet alleen. Als kinderen van één Vader en als broeders en zusters van Jezus geven wij persoonlijk en samen vorm en uitdrukking aan ons geloof. Wij leven uit dezelfde liefdesadem van Gods Geest en wij zingen samen Gods lof en wij danken om het leven ons gegeven; wij bidden samen om elkaar te sterken en te bemoedigen in het geloof en wij doen samen voorbeden voor de noden en verlangens van onze geloofsgemeenschap die samen onderweg is en wij vergeten daarbij ook de wereld niet die in barensweeën verkeert. Kinderen van een Vader, geroepen om God te beminnen en zorg te dragen voor elkaar.
Geloven doe je samen, en het tweede gebod bindt ons op het hart elkaar te beminnen als broeders en zusters. Dan kun je dus niet zomaar wegblijven uit de kring die haar vitaliteit maar krijgt en bewaart als iedereen de plek inneemt die hem of haar is toebedeeld. Ieder met eigen gaven en talenten, maar allen ten dienste van het leven van heel de gemeenschap. Omzien naar elkaar, niet aan elkaar voorbijzien, maar in Gods naam elkaar dragen, verdragen op zijn tijd, maar bovenal dienen, eren en beminnen. Waar we dat nalaten, verwaarlozen of vergeten kan het kerkgebouw wel sluiten, want dat is er om samen te vieren, samen te treuren als het moet, samen het lied te zingen dat ons boven onszelf uittilt en bovenal het brood en de beker te delen die ons leren tot hoever de liefde gaat: mijn leven gegeven voor jou, voor jullie.
Wij vieren het feest van de kerkwijding van onze kerk, 72 jaar geleden. Laten wij het dankbaar doen en zetten wij de deur wijd open want de Heer die hier de gastheer is nodigt met een wonderlijke gastvrijheid; bij hem is ook de verloren zoon en de tollenaar van harte welkom.
Voor U in deemoed, met U in geloof, in U in stilte.
AMEN
Vader abt Thijs Ketelaars